انواع خدمات فنی

تعمیرات و نگهداری ماشین آلات سنگین، فرآیندی نیازمند مهارت فنی و دانش نت (Maintenance)

بخش قابل توجهی از سرمایه سازمان‏‌های تجهیزمحور معدنی، عمرانی و راهسازی در قالب ماشین آلات سنگین در انواع پروژه‏‌ها مشغول به کار هستند. تعمیرات و نگهداری ماشین آلات سنگین بیشترین سهم را در مدل هزین‌ه‏ای این سازمان‏ها به خود اختصاص می‏دهد. نیروی انسانی، ابزارآلات، قطعات یدکی و استانداردهای کاری برنامه‏ریزی و زمان‏بندی از مهم‏ترین ارکان اجرای فرآیند نت در این سازمان‏ها محسوب می‏گردد. هزینه‏های سرسام‏آور هر کدام از این اجزاء وقتی به هزینه‌‏ی فرصت‏‌های از دست‏رفته تحت تاثیر خرابی‏‌های ناگهانی اضافه می‏شود اغلب اوقات اسباب نارضایتی مدیران سازمان و تضعیف عملکرد اقتصادی سازمان را فراهم می‌‏آورد. در چنین شرایطی سازمان‏های خدمت‏رسان که دسترسی بهتری به نیروی انسانی آموزش دیده، ابزارآلات و دانش تخصصی حوزه نت دارند، با تکیه یر اقتصاد مقیاس (Economies of Scale) به عنوان گزینه‏ی اصلی برای برون سپاری خدمات این حوزه مطرح می‏شوند.

 

تعمیرات و نگهداری ماشین آلات سنگین، امری ذاتاً دشوار!

مدیریت تعمیرات و نگهداری ماشین آلات سنگین راهسازی و عمرانی امری دشوار است. افراد مسئول در این زمینه عموماً در معرض تصمیمات پیچیده فنی و اقتصادی قرار می‏گیرند. مسائلی از جمله تامین و تعمیرات و نگهداری ماشین آلات، بازسازی و اورهال، بهره‏وری ماشین آلات، محاسبه نرخ اجاره داخلی، دسترس‏پذیری و قابلیت اطمینان، جایگزینی و بازیافت تجهیزات و ماشین آلات از جمله دغدغه‏‌های روزمره این متخصصین است.

سازمان‏های بزرگ در حوزه معدنی، عمرانی و راهسازی امروزه با پدیده “تعمیرات و نگهداری در کلاس جهانی” مواجه هستند. این عبارت به معنی داشتن سیاست‏های اصولی به‏‌عنوان پشتوان‌ه‏ای برای عملیات روزانه با بهترین کیفیت در هر دو بخش مدیریت و اجرا می‏باشد.

مدیریت تعمیرات و نگهداری ماشین آلات بر مبنای علم روز مدیریت نت

در حوزه تعمیرات و نگهداری ماشین آلات سنگین دو شاخص اصلی برای سنجش کیفیت مورد استفاده قرار می‏گیرد:

  • دسترس‏پذیری مکانیکی (Mechanical Availability)
  • قابلیت اطمینان (Reliability)

نظریه‏های علمی حول موضوع مدیریت تعمیرات و نگهداری ماشین آلات با محوریت رویه ها، اهداف و مزایا توسعه داده شده است. به عنوان مثال می‏دانیم که بیشترین بهره‏وری یک تجهیز معدنی به سه عامل اصلی بستگی دارد: طراحی اولیه تجهیز، موقعیت و شرایط کاربرد تجهیز و در نهایت نگهداری و تعمیرات آن در طول چرخه عمر. تمامی این عوامل را می‏توان تا حدودی کنترل کرد، اما میزان کنترل پذیری برخی از این عوامل بیشتر از سایرین است. اگرچه به‌‏واسطه شرایط کاری سخت و میزان وابستگی سود اقتصادی به عملکرد ماشین آلات، صنایع معدنی بیشترین تاثیر را از این اصول می‏برند، اما همین ایده در تعمیرات و نگهداری ماشین آلات دیگر نیز قابل استفاده است.

 

ابزارهای متنوعی در بخش‏های مختلف، به کمک سیستم تعمیرات و نگهداری ماشین آلات سنگین در صنایع مختلف راهسازی، عمرانی و معدنی می‏آیند.  بر اساس تجربیات، عملکردهای مختلفی در چارچوب سیستم نگهداری و تعمیرات تعریف می شود، برخی از این عملکردها عبارتند از:

  • نگهداری پیش‏گیرانه
  • پایش وضعیت
  • مدیریت صف عملیات نگهداری و تعمیرات
  • مدیریت اجزاء کاری تجهیز
  • اجرای تعمیرات در کارگاه و یا در محل سایت پروژه
  • ثبت سوابق تعمیرات و نگهداری ماشین آلات
  • تحلیل نتایج مدیریت
  • مدیریت حل مسئله

یک سیستم مدیریت تعمیرات و نگهداری، به‏خوبی از این عملکردها برای افزایش شاخص‏‌های دسترس‌‏پذیری و قابلیت اطمینان بهره می‏برد.

تغییر نگرش به موضوع تعمیرات و نگهداری ماشین آلات سنگین، یک الزام و نه یک انتخاب!

جست و جوی مداوم برای بهره‌‏وری و کسب مزیت رقابتی در دنیای امروز صنعت حتی بیش از پیش چالش برانگیز شده است. بازار خدمات عمرانی و معدنی هم از این قاعده مستثنی نیست. صاحبان این صنایع باید به‏صورت مداوم فرآیندهای کاری خود را توسعه داده، بازتعریف کرده و مدرن کنند. امروزه ماشین آلات سنگین در شرایط کاری سخت‏تر از گذشته به کار گرفته می‏شوند. تولیدکنندگان این تجهیزات به این نیازها از طریق بازطراحی و استفاده مستمر از تکنولوژی روز پاسخ می‏دهند. در چنین شرایطی بهره‏وری، عملیات و کنترل ماشین آلات سنگین بهتر شده است. در چنین شرایطی آموزش مداوم پرسنل تعمیرات و نگهداری ماشین آلات برای مسلط شدن به مقتضیات جدید بار مالی قابل توجهی به سازمان‏‌ها تحمیل می کند.

در محیطی رقابتی که ماشین الات سنگین با تکنولوژی بالاتر وارد آن شده، ضروری است که روش‏‌های روزآمد برای اجرای برنامه نگهداری و تعمیرات ماشین آلات در دست وجود داشته باشد. عبارتی که تحت عنوان “تعمیرات و نگهداری ماشین آلات سنگین در کلاس جهانی” قبلاً هم مطرح شد، برای غلبه برای هزینه بهره‏وری پایین مورد استفاده قرار می‏گیرد و ماشین آلات را در خدمت تولید سازمان قرار می‏دهد. سازمان عمرانی و معدنی امروزی در مسیر تعالی سیستم تعمیرات و نگهداری ماشین آلات سنگین به برنامه و اهداف مشخص در حوزه‏‌های زیر نیازمند است:

  • منظرهای سازمانی
  • آموزش
  • دستورکارها
  • برنامه‏ریزی و امور نرم‏افزاری
  • نگهداری پیشگیرانه
  • مدیریت موجودی و خرید قطعات یدیکی
  • اتوماسیون تعمیرات و نگهداری ماشین آلات

 

انواع خرابی مکانیکی (Mechanical Failure) در ماشین آلات سنگین

سه مجموعه دلیل اصلی برای خرابی مکانیکال می‏توان قائل بود:

  • خرابی تحت تاثیر حرارت: در شرایط حرارتی نامساعد، برخی قطعات دچار خرابی می‏شوند و باعث از کارافتادگی تجهیز می‏شوند. تغییرات دمای با دامنه زیاد مثلاً هنگام روشن کردن دستگاه در دمای بسیار پایین و در زمان گرم شدن یکی از این شرایط است. نمونه دیگر از این خرابی زمانی است که موتور دستگاه در دمایی بالاتر از سطح مجاز به عملکرد خود ادامه می‏دهد. اغلب این خرابی‏ها قابل پیشگیری هستند.
  • خرابی ناشی از شکست مکانیکی: این نوع خرابی عموماً به سادگی قابل تشخیص است. با استفاده از تعویض به موقع اقلام و موارد مصرفی تجهیز تا حد زیادی می توان سیستم تعمیرات و نگهداری ماشین آلات را برای مقابله با این انواع خرابی آماده نمود. روانکار اجزاء متحرک و چرخان مانند شفت ها، اکسل ها، پین و بوش ها و همچنین انجام تنظیمات صحیح مانند شیم‏گیری در مورد اجزاء با لقی مجاز از جمله روش‏‌های رایج برای پیشگیری از این انواع خرابی محسوب می‏شوند. شکست مکانیکی عمدتاً تحت تاثیر انبساط بیش از حد، ارتعاش زیاد، ضربه، برخورد و کاربری غیز اصولی اپراتور اتفاق می‏افتد.
  • خرابی نا منظم (Erratic Failure): این نوع از خرابی به لحاظ قابلیت شناسایی و پیشگیری از دو نوع پیشین دشوارتر است. زمان و شرایط بروز این نوع از خرابی به‏صورت دقیق قابل شناسایی نیست. اکثر خرابی‏‌های نامنظم در ماشین آلات سنگین تحت تاثیر شرایطی مانند بار بیش از حد بر روی سیستم‌‏های هیدرولیکی و الکترونیکی اتفاق می‏‌افتد. ایرادات سخت‏افزاری و نرم‏افزاری هم ممکن است به عملکرد نادرست قطعات منجر شوند که در این مواقع استفاده از سیستم‏‌های عیب‏‌یابی کامپیوتری و اتصال به کنترل‏‌کننده مرکزی دستگاه می‏تواند تا حدی از گسترش خرابی جلوگیری کند.

البته باید در نظر داشت که این دسته‏‌بندی تنها یک جنبه کلی دارد. از جنبه دیگر می‏توان عیوب را با توجه به سیستم‏های کاری ماشین آلات تقسیم‏‌بندی نمود. خرابی‏‌ها می‏توانند در سیستم‏‌های کاری ماشین آلات راهسازی و معدنی، نظیر سیستم تجهیزات هیدرولیکی مانند انواع پمپ‏ها، عملگرها، شیرهای هیدرولیکی با تجریک مکانیکی، برقی و الکترونیکی و اجزاء جانبی سیستم هیدرولیک مانند آکومولاتورها اتفاق بیافتند. سیستم برق و الکترونیک تجهیزات که امروزه یکی از اولویت‏‌ها در تعمیرات و نگهداری ماشین آلات روزآمد محسوب می‏شوند خرابی‏‌های متنوعی دارند که رفع آنها نیازمند دانش و مهارت الکترونیک پیشرفته می‏باشد. موتور دیزل به عنوان قلب محرک بسیاری از ماشین آلات سنگین، خود دنیایی از عیوب احتمالی است که شناسایی ریشه ها و پیشگیری از بروز آن نیازمند دانش و مهارت بالای تکنسین‏ها می‏باشد. در پایان نیز اجزاء دیگری مانند اجزاء کارساز و سیستم‏‌های انتقال قدرت در ماشین آلات دچار خرابی‏های متنوع مکانیکی و برقی می‏شوند که گرچه می‏توان با نگهداری صحیح زمان وقوع آن‏ها را به تعویق انداخت اما در نهایت همواره موارد زیادی از این انواع خرابی نیز در ناوگان ماشین آلات مشاهده می‏شوند.

چگونه می‏توان از خرابی‏‌ها در ماشین آلات جلوگیری کرد و هزینه خواب را کاهش داد؟

کلید اصلی موفقیت یک سازمان تجهیزمحور عمرانی و معدنی در قبلیت ماشین آلات سنگین بکارگرفته شده است. اگرچه مسائل متنوع بسیاری برای حفظ بهره‏‌وری در زنجیره عملیات تاثیر دارد اما تعداد کمی از این مسائل هستند که می‏توانند مانند خرابی ناگهانی این زنجیره را برای مدتی به طور کامل متوقف کنند. به همین دلیل است که در چنین سازمان‏هایی معمولا سلامت و کارایی ماشین آلات یکی از گلوگاه‏‌های اصلی تولید شناسایی می‏شود. مثلاً در یک سایت معدن روباز مس، خرابی شاول یا بیل مکانیکی می‏توانند تا ۲۰ دستگاه دامپتراک را همراه با خود از خط استفاده خارج کند. این مسئله چندین اپراتور را هم از کار می‏اندازد و از هر دو منظر زمان یو مالی هزینه‏های گزافی را به سازمان تحمیل می‏کند.

نگهداری پیشگیرانه (Preventive) و پیش‌بینانه (Predictive) اصلی‏‌ترین رویه‏‌ها

جلوگیری از تحمیل این هزینه‌‏ها و حفظ و توسعه مزیت رقابتی رد این کسب و کارها در سایه تعالی سیستم تعمیرات و نگهداری ماشین آلات امکان‏پذیر است.

نگهداری پیشگیرانه و پیشبینانه دو شاخه اصلی در سیستم‏‌های تعمیرات و نگهداری ماشین آلات راهسازی و معدنی محسوب می‏شوند. یکی از تفاوت‏های این دو نوع برنامه عملیاتی نگهداری در این است که نگهداری پیشگیرانه در زمان خارج از استفاده بودن دستگاه و نگهداری پیشبینانه در زمان کاری دستگاه قابل انجام است. برای طراحی و بکارگیری این سیستم‏ها باید به سوالاتی مانند چه کسی، چه چیزی، چه زمانی، چه مکانی و چرا قبل از انجام امور پاسخ داد.

برنامه نگهداری و تعمیرات پیشگیرانه معمولاً بر پایه توصیه‏‌های سازنده تجهیز و البته با مقداری بومی‏سازی بر اساس شرایط خاص سایت تعریف شده و اجرایی می‏شود. نوع پیشبینانه این برنامه نیز با استفاده از ابزارهایی مانند انالیز ارتعاش، تحلیل وضعیت روغن، تست‏های غیرمخرب، سختی سنجی، تحلیل صدا و … بر اساس تحلیل هزینه فایده برنامه ریزی و اجرا می‏گردد.

 

تعمیرات و مدیریت زمان خواب، کابوسی که می‏تواند به یک رویا تبدیل شود!

با تمام تلاش‏هایی که برای جلوگیری از خرابی پیش‏‌بینی نشده صورت می‏گیرد، برای هر مدیر ماشین آلات بدیهی است که نمی‏توان این خرابی‏ها را در یک سایت عمرانی، معدنی و یا راهسازی به صفر رساند. هنوز هم در بسیاری از ماشین آلات رویه کار تا خرابی (Run to Failure) بهینه‏‌ترین رویه محسوب می‏شود. در این موارد توان فنی پرسنل تعمیرات، استانداردهای کاری و برنامه کار (Job Plan) در کنار دسترسی به قطعات یدکی با هزینه و زمان بصرفه از جمله عوامل کلیدی برای کاهش زمان خواب و اجرای صحیح فرآیند تعمیرات محسوب می‏گردد.

با تکیه بر پرسنل متعهد و آموزش دیده، تعمیرگاه مجهز، ابزارآلات عمومی و اختصاصی و خودروهای ماموریتی آماده پاسخگویی به نیازهای فنی مشتریان محترم در قالب خدمات فنی زیر هستیم:

تعمیرات تخصصی در زمینه های هیدرولیک، برق و الکترونیک، سیستم های انتقال قدرت، موتور و شاسی

مشاوره عیب یابی

عقد قرارداد سرویس و نگهداری انواع ماشین آلات

عیب یابی کامپیوتری و رفع کدهای خطا

خدمات فنی کارشناسی سلامت دستگاه و ارائه گواهی ارزیابی

با خدمات فنی ماشین یار بیشتر آشنا شوید